Cổng thông tin điện tử Sở Tài Chính An Giang
Lượt truy cập:
Phổ biến chế độ, chính sách

Đề xuất 2 phương án thu phí cao tốc

(06/10/2020)

Chính phủ sẽ trình dự thảo này lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (TVQH) theo 2 phương án với mức giá được Bộ Tài chính và Bộ Giao thông vận tải (GTVT) thống nhất dự kiến thu từ 1.000 - 1.500 đồng/xe/km (mức cụ thể sẽ được Bộ GTVT hoặc Chính phủ quyết định sau khi nghị quyết được thông qua). Thời gian dự kiến áp dụng ngay trong năm 2020.

Nguồn thu hiện cũng không đáp ứng đủ nhu cầu

Theo Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông, phí bảo trì đường bộ các xe đang đóng hằng năm là thu để bảo trì cho toàn bộ các đường khác nhau (gồm đường xã, thôn, tỉnh, huyện). Việc thu phí cao tốc do ngân sách đầu tư ngoài phần bảo trì cho cao tốc còn là nguồn để đầu tư các tuyến cao tốc khác. Ông Đông cho rằng: “Nếu thu đủ, thì mức phí không chỉ ở 1.500 đồng/km, mà sẽ tới vài nghìn đồng/km”.

Trên thực tế, năm 2012, khi xây dựng đề án Quỹ bảo trì đường bộ, Bộ GTVT đã xóa bỏ các trạm thu phí trên các tuyến đường ngân sách đầu tư, tránh chồng chéo với phí bảo trì đường bộ. Ngay mới đây, khi đề xuất cao tốc Bắc - Nam, Bộ GTVT cũng đưa ra phương án nhượng quyền thu phí sau khi hoàn thành với các tuyến sử dụng vốn đầu tư công (6 đoạn tuyến).

TS Nguyễn Hữu Đức, chuyên gia cao cấp của Tổ chức Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), phân tích quan điểm của Bộ GTVT là phí bảo trì đường bộ chỉ thu để bảo trì các đường quốc lộ, tỉnh lộ... nguồn thu hiện cũng không đáp ứng đủ nhu cầu. Các bộ muốn tăng thêm nguồn thu để đầu tư các tuyến mới, nên đưa ra đề án thu các tuyến cao tốc do ngân sách đầu tư, đồng nghĩa phải bổ sung trong Luật Giao thông đường bộ sửa đổi.

Theo Bộ Tài chính, hiện nay có rất nhiều khoản thu thuế, phí (thuế tiêu thụ đặc biệt, phí sử dụng đường bộ, lệ phí trước bạ...) đều tính và thu theo phương tiện. Đối với sử dụng đường bộ, hiện nhà nước đang thu phí sử dụng đường bộ theo đầu phương tiện (tiền phí thu được sử dụng cho hoạt động bảo trì hệ thống đường bộ do nhà nước quản lý); doanh nghiệp đầu tư xây dựng đường bộ thu phí dịch vụ (theo cơ chế giá) qua trạm thu phí để hoàn vốn đầu tư xây dựng đường bộ.

Nguồn vốn quan trọng để đầu tư làm mới và cải tạo hệ thống đường cao tốc 

Theo tờ trình của Bộ Tài chính, mạng lưới đường bộ Việt Nam đang khai thác dài 668.750 km. Trong đó, đường cao tốc có 16 tuyến, dài 968,7 km. Theo Quy hoạch phát triển mạng đường bộ cao tốc Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, mạng đường bộ cao tốc sẽ gồm 21 tuyến với tổng chiều dài 6.411 km. Như vậy, tỷ lệ tuyến đường cao tốc hiện có so với quy hoạch mới đạt khoảng 15%. Bên cạnh đó, đầu tư xây dựng đường cao tốc đòi hỏi lượng vốn rất lớn, trong khi nguồn lực nhà nước còn hạn chế.

Cụ thể, suất đầu tư đường cao tốc 4 làn khoảng 130 tỉ đồng/km, 6 làn khoảng 190 tỉ đồng. Đặc biệt, chi phí bảo trì đường cao tốc khoảng 830 triệu đồng/km/năm, trong khi nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí cho công tác quản lý, bảo trì hằng năm chỉ đáp ứng khoảng 35 - 40% nhu cầu tối thiểu, dẫn đến tình trạng chất lượng đường xuống cấp nhanh... Vì vậy, cần bổ sung quy định thu phí (hoặc giá) dịch vụ hoàn vốn đầu tư xây dựng đường cao tốc do nhà nước đầu tư.

Theo tính toán của Bộ GTVT trên cơ sở phân tích dữ liệu sử dụng 5 tuyến đường cao tốc hiện hành, kết quả lượng hóa chi phí vận hành và chi phí thời gian của phương tiện cho thấy, so với lưu thông tuyến trên quốc lộ song hành, phương tiện lưu thông trên các tuyến cao tốc sẽ được lợi bình quân theo xe đơn vị là 2.518 đồng/km/xe tiêu chuẩn. Như vậy, nếu phải nộp phí khoảng 1.000 đồng/km/xe tiêu chuẩn thì chủ phương tiện vẫn hưởng lợi khoảng 1.500 đồng/km.

Về tác động đối với ngân sách, Bộ Tài chính tính toán với tổng chiều dài 196 km (tổng chiều dài các tuyến cao tốc do nhà nước đầu tư tính đến nay), nếu thực hiện thu phí dịch vụ đường cao tốc với mức thu là 1.000 đồng/km/xe tiêu chuẩn thì dự kiến hằng năm sẽ thu được khoảng 2.142 tỉ đồng. “Đây là nguồn vốn quan trọng bổ sung cho việc đầu tư cải tạo hệ thống đường cao tốc hiện hành, cũng như bổ sung vốn đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc mới”, Bộ Tài chính khẳng định.

Phương án 1: Ban hành nghị quyết bổ sung “dịch vụ sử dụng đường cao tốc” vào loại dịch vụ mà nhà nước định giá. Đối với đường cao tốc do T.Ư quản lý, Bộ GTVT sẽ quy định giá tối đa. UBND tỉnh, TP sẽ quy định giá cho các tuyến cao tốc địa phương quản lý.

Phương án 2: Ủy ban TVQH sẽ ban hành nghị quyết sửa đổi Danh mục phí và lệ phí. Chính phủ sẽ quy định phí sử dụng đường cao tốc do nhà nước đầu tư.

Sở dĩ có 2 phương án là để Ủy ban TVQH xem xét cho phù hợp với các quy định của pháp luật. 

 

Theo Thanh Dương (tapchitaichinh.vn)